Volgens ING zijn de problemen structureel en moet de sector rekening houden met aanhoudende onzekerheid. Dat vraagt om meer dan gunstige inkoopcontracten.

De kwetsbaarheid begint op de plantages. Te veel regen, langdurige droogte en plantenziekten maken de cacaoteelt steeds minder voorspelbaar. Veel boeren werken bovendien met verouderde bomen en beschikken over onvoldoende middelen om hun bedrijf te vernieuwen. Tegenover tegenvallende oogsten staan daardoor vaak beperkte mogelijkheden om te investeren. Een vicieuze cirkel die de toekomstige productie onder druk zet.

Grote afhankelijkheid van West-Afrika
Daar komt de sterke geografische concentratie bij. Ivoorkust en Ghana zijn samen goed voor meer dan de helft van de wereldwijde cacaoproductie. Problemen in deze landen kunnen daardoor grote gevolgen hebben voor de internationale handel. Relatief kleine voorraden versterken die kwetsbaarheid: zelfs bij betere oogstverwachtingen blijft de markt gevoelig voor nieuwe prijsschokken.

Spreiding van de productie lijkt een logische uitweg. Ecuador heeft zijn positie de afgelopen jaren versterkt, terwijl Peru, Colombia en Brazilië kansen bieden voor verdere groei. Ook in andere Afrikaanse landen liggen mogelijkheden. Maar nieuwe plantages kosten tijd en investeringen. Bovendien zijn veel chocoladerecepturen afgestemd op de specifieke smaakkenmerken van West-Afrikaanse cacao.

Volgens ING begint een duurzamere oplossing bij de boeren zelf. Hogere opbrengsten, betere teeltmethoden, ziektebestendige bomen en een leefbaar inkomen moeten de sector weerbaarder maken. Daarvoor is langdurige samenwerking met chocoladeproducenten, handelaren en andere ketenpartijen noodzakelijk.

Receptuur onder de loep
Ondertussen voelen fabrikanten de gevolgen aan de andere kant van de keten. Hogere grondstofkosten leidden tot prijsverhogingen, maar consumenten lijken steeds minder bereid die te accepteren. De verkoopvolumes staan onder druk en daarmee ook de ruimte om nieuwe kostenstijgingen door te berekenen.

Dat zet productontwikkeling in een ander licht. Producenten onderzoeken hoe ze cacao efficiënter kunnen gebruiken en welke alternatieve ingrediënten mogelijkheden bieden. Denk aan grondstoffen uit gefermenteerde granen, peulvruchten of johannesbrood. Vooral in coatings, koekproducten en andere toepassingen buiten traditionele chocolade liggen kansen.

Voor premiumchocolade blijft echte cacao voorlopig onmisbaar. De uitdaging verschuift daarmee van uitsluitend scherp inkopen naar het veiligstellen van langdurige leveringszekerheid. Want de prijs van vandaag vertelt weinig over de beschikbaarheid van morgen.